خرداد ۱۲، ۱۳۸۹

برده داری - قسمت دوم

دوران نوین

کشف سواحل آمریکا و آفریقا به وسیله اروپایی ها در قرن پانزدهم و تشکیل مستعمرات بزرگ در این مناطق طی سه قرن پس از آن, انگیزه ی گسترش تجارت برده ها در این مناطق شد. کشور پرتغال که در زمینه کشاورزی نیاز شدیدی به کارگر داشت اولین کشور مدرن اروپایی بود که با واردات برده نیاز خود را تامین کرد. پرتغالی ها از سال 1444 تا 1460 حدود 700 تا 800 هزار برده در سال از بنادری در سواحل آفریقا وارد می کردند

اسپانیا نیز به سرعت به این جریان پیوست اما پرتغال پس از چندی به قطب بی رقیب برده در جهان تبدیل شد. در قرن پانزدهم تاجران مسلمان عرب در شمال آفریقا (که از سرزمین های اسلامی به شمار می رفت) بردگانی را در آفریقای مرکزی دستگیر می کردند و در بازار های عربی, ایران و هند می فروختند

در آمریکای لاتین استوایی (آمریکای مرکزی), در قرن شانزدهم, استعمارگران اسپانیایی افراد بومی را به بردگی می کشیدند و آنان را مجبور به کار در مزارع اسپانیایی ها می کردند. از آنجا که مردم بومی این مناطق هیچ مصونیتی در برابر بیماری های اروپایی نداشتند به سرعت از پا در می آمدند

در نتیجه برای جبران این کاستی نیروهای اسپانیایی مجبور به انتقال بردگان از آفریقا بودند که به نظر می رسید که توانایی بالاتری نسبت به این بیماری ها و البته شرایط آب و هوایی منطقه آمریکای لاتین از خود نشان می دهند

انگلستان هم در نیمه دوم قرن شانزدهم وارد تجارت برده شد و به رقابت با پرتغال و اسپانیا پرداخت. پس از آن کشورهای فرانسه, هلند, دانمارک و آمریکا (که در آن زمان مستعمره بریتانیا بود) نیز به این تجارت وارد شده و در آن به رقابت پرداختند. در سال 1713 امتیاز انحصاری تجارت برده در مستعمرات اسپانیا به شرکت بریتانیایی " شرکت دریای جنوب بریتانیا" واگذار شد

در آمریکای شمالی, اولین برده ها در سال 1619 در شهر "جیمزتاون" در ایالت "ویرجینیا" فروخته شدند. این برده ها که توسط کشتی های هلندی به این شهر آورده شده بودند, در ابتدا بصورت محدود (نوعی خدمتکار) به کار گرفته می شدند. این نوعی شرط قانونی برای مردم بومی مستعمرات بریتانیا در جهان نو (مناطق تازه کشف شده مانند آمریکا و استرالیا) به شمار می رفت

شمار بردگان وارد شده در ابتدا اندک بود و این باعث می شد به نظر برسد که نیازی به قانونگذاری برای تعیین شرایط آنان وجود ندارد. اولین قوانین مربوط به برده داری در سال 1641 در ایالت "ماساچوست", در سال 1650 در "کانتیکت" و در سال 1661 در "ویرجینیا" به تصویب رسیدند که بیشتر به مسائل مربوط به فرار برده ها رسیدگی می کردند تا به شرایط زندگی و کار آنها

با گسترش کشت مزارع در مستعمرات جنوبی (آمریکا) در نیمه دوم قرن هفدهم, شمار آفریقایی هایی که به عنوان برده وارد آمریکا می شدند به شدت افزایش یافت و بیشتر آنان در کارهای کشاورزی مورد استفاده قرار گرفتند. در پی این گسترش تجارت برده, بسیاری از شهر های شمالی آمریکا به مراکز عمده خرید و فروش بردگان برای انتقال به جنوب تبدیل شد

در ایالت های شمالی, بردگان بیشتر برای تجارت و کار در منازل مورد استفاده قرار می گرفتند ولی در ایالت های جنوبی کار های سخت مانند کار در مزارع به عهده بردگان بود. با افزایش اهمیت بردگان آفریقایی در اقتصاد آمریکا به ویژه در جنوب, قوانینی برای نگهداری بردگان تصویب شد. در زمان جنگ های استقلال آمریکا (1783-1775) دیگر از این بردگان به عنوان خدمتکاران استفاده نشده و آنها به بردگانی کاملا تحت کنترل اربابان خود تبدیل شدند و تمامی شرایط آنها به وضعیت مالکانشان وابسته شد

البته در آمریکا بردگان حقوق قانونی محدودی داشتند که در سنین بالا و در هنگام بیماری از آنها حمایت می کرد و به آنها اجازه می داد اعتقادات مذهبی خود را داشته باشند. سنت های حاکم نیز برخی از حقوق را برای آنان قائل می شد, مانند داشتن ملک شخصی, ازدواج, داشتن وقت آزاد و اینکه برای زنان کارهای سبکتر و کمتری در نظر گرفته شود. البته لازم به ذکر است که این حقوق تنها بر اساس سنت ها به آنها داده می شد و هیچ اجباری برای رعایت آن از طرف مالک برده وجود نداشته است. اقدامات وحشیانه مانند قطع عضو, داغ کردن, به زنجیر کشیدن و قتل بردگان از نظر قانونی به تدریج ممنوع شد اما این اعمال تا اواخر قرن نوزدهم شایع بودند

ممنوعیت برده داری

دانمارک اولین کشور اروپایی بود که در سال 1791 تجارت برده را ممنوع اعلام کرد. بریتانیا نیز در سال 1807, ایالات متحده در سال 1808 و کنگره "وین" پایتخت اتریش در سال 1814 این عمل را ممنوع کردند. همچنین بریتانیا از نفوذ خود برای متقاعد کردن سایر قدرت های جهان برای اتخاذ تصمیمات مشابه استفاده کرد و در نتیجه تمامی کشور های اروپا قوانینی را برای ممنوعیت تجارت برده ها در این قاره تصویب کردند

معاهده "آشبرتون" در سال 1842 بین بریتانیا و آمریکا این دو کشور را متعهد کرد که ناوهای نظامی را در سواحل آفریقا برای تعقیب تجارت غیر قانونی برده ها به کار بگیرند. در سال 1845 نیز یک همکاری دریایی بین فرانسه و بریتانیا شکل گرفت تا برای مقابله با این تجارت اقدام کنند. کاهش میزان برده ها در بازار های برده فروشان باعث شد اربابان برده ها برای آنان اهمیت بیشتری قائل شوند (به دلیل بالا رفتن قیمت برده در بازار های غیر قانونی)

در فرانسه همه برده ها در سال 1843 آزاد شدند. هلند نیز در سال 1863 آزادی تمامی بردگان این کشور را اعلام کرد. بسیاری از جمهوری های آمریکای جنوبی به محض تاسیس کشورهایشان برده ها را آزاد اعلام کردند اما در برزیل برده داری تا سال 1888 ادامه داشت, در این سال این کشور نیز برده داری را ممنوع اعلام کرد

برده داری در ایالات متحده آمریکا

در سال 1800 میلادی, ایالات متحده دارای 893,602 برده بود که حدود 36,505 نفر آن در ایالت ها شمالی قرار داشتند. ایالت ها "ورمونت", "پنسیلوانیا", "ماساچوست", "رود آیلند", "کانتیکت", "نیویورک" و "نیوجرسی" در سال 1804 تمامی برده ها را آزاد کردند. در سال 1860 جمعیت برده ها در جنوب آمریکا به 3,953,760 نفر رسید. سیاستمداران برجسته ای مانند "جورج واشنگتون", "بنجامین فرانکلین", "توماس جفرسون", "جیمز مدیسون", "جانی جی" و "الکساندر همیلتون" برده داری را عملی شیطانی می دانستند که هیچ سنخیتی با "اعلامیه استقلال" آمریکا نداشت

کلیساس پروتستان نیز بین سالهای 1787 تا 1836 بارها برده داری را غیر مجاز اعلام کرد. در کل, باور های ضد برده داری به تدریج گسترش پیدا کرد و بسیاری آنقدر بر ضد برده داری موضع گیری کردند که برای شرکت در فعالیت های ضد برده داری هیچ تردیدی به خود راه نمی دادند. نهایتا در سال 1865 یک اصلاحیه به قانون اساسی آمریکا اضافه شد که برده داری را در تمامی قلمرو این کشور ممنوع اعلام کرد

برده داری در قرن بیستم

یک دستاورد مهم "پیمان نامه بین المللی برده داری" در "اتحادیه ملل" (نام اولیه سازمان ملل متحد) در سال 1926 بود. این پیمان نامه راه را برای ممنوعیت همه انوع برده داری و تجارت برده باز کرد. مفاد این عهدنامه بوسیله "اعلامیه جهانی حقوق بشر" مصوب سال 1948 سازمان ملل متحد نیز مجددا مورد تاکید واقع شد

در سال 1951 یک کمیته در سازمان ملل برای بررسی برده داری گزارش داد که برده داری در جهان به شدت کاهش یافته است و تنها آثاری جزیی و محدود از برده داری در برخی از نقاط جهان باقی مانده است. اما این کمیته اعلام کرد که برخی از انواع خدمتکاری شبه برده داری در برخی از مناطق هنوز شایع است. این اشکال شبه برده داری مانند استفاده اجباری از افراد به عنوان نیروی جنگی (بوسیله شورشیان), ازدواج اجباری و بدون رضایت افراد, قیومیت اجباری کودکان بدون رضایت خودشان و ... می شد

به پیشنهاد این کمیته, 51 کشور جهان در سال 1956 یک کنفرانس برگزار کردند. در این کنفرانس یک معاهده تکمیلی به امضاء رسید که علاوه بر ممنوعیت برده داری و تجارت برده, تمامی انواع شبه برده داری را نیز ممنوع کرده و کشور های امضاء کننده را ملزم به مقابله با آن کرد